Tip van de maand

Mannetje met pen

augustus

Bloemetje kopen? Neem een gerbera!
Als je wekelijks een bloemetje koopt, denk dan ook eens aan het milieu. De teelt van bloemen kost veel energie (een jaar lang elke week een bloemetje net zoveel als 2100km auto rijden). Veel bloemen, vooral rozen, komen met het vliegtuig uit Afrika, waar de mensen uitgebuit worden en er veel gif gebruikt. Koop daarom Nederlandse bloemen van het seizoen, vooral sterke soorten die geen gif nodig hebben. Van maart tot september is de gerbera de beste keuze, die groeit in Nederland en kan zonder gif. Ook een potchrysant en de zonnebloem zijn een goede keuze. Afraders zijn de roos, gladiool en lelie, die juist veel gif nodig hebben. In het voorjaar en de winter is een potplant de beste keuze, die gaat weken mee en komt uit Nederland.
Voor een complete lijst zie publicatie Milieu Centraal

juli

Tien tips voor een duurzame vakantie
* Zet thuis je koelkast uit. Je moet hem toch uitruimen, zet hem daarna uit, met de deur op een kier.
* Zet alle ‘standby apparaten’ uit. Denk aan TV, printer, opladers.
* Aangekomen op je vakantieadres, ga dan zuinig om met electra en water. Gebruik ook je handdoeken meerdere malen en doe het licht en de airco uit als je niet op je kamer/appartement bent.
* Respecteer locale tradities, pas bv je kleding aan als je de stad ingaat of een kerk bezoekt.
* Laat je accommodatie en de plekken die je bezoekt net zo schoon of schoner aan dan je het aantrof.
* Geef geen geld aan bedelende kinderen, je helpt dan de uitbuiting in stand te houden. Doneer aan een lokaal goed doel of school.
* In sommige landen moet je afdingen. Probeer dat eerlijk te doen en ga daarbij niet tot het uiterste. Wat voor jou een klein bedrag is, is voor de verkoper van veel meer waarde.
* Koop locale producten en gebruik locale diensten, zodat je de locale economie steunt.
* Koop geen zaken die niet duurzaam zijn als bijv. ivoor, spons of de vacht van zeldzame dieren.
* Ga ook op vakantie verstandig om met afval. Probeer te recyclen en/of minder verpakking te kopen.

juni

Op vakantie met het vliegtuig of de auto?
Als het koud en nat is in Nederland, besluiten veel mensen om naar de landen aan de Middellandse zee te gaan, Spanje, Portugal, Italië, Griekenland of Zuid-Frankrijk. Dat kan per vliegtuig of met de auto.
Het vliegtuig heeft de naam erg energie-onzuinig te zijn. De vraag is of je daarom of je beter met de auto kunt gaan. Daarentegen zijn prijsvechters als Ryanair zo goedkoop, dat je aan benzine al meer kwijt bent dan aan een ticket voor het vliegtuig.

Voor het gemak stellen we in de vergelijking het benzine- en kerosinegebruik gelijk als brandstof.
* Allereerst het vliegtuig. Ryanair vliegt met de energie-efficiënte Boeing 737-800, en heeft daar niet-verstelbare stoelen in staan, zodat de ruimte maximaal gebruikt kan worden en er 189 passagiers in kunnen. Het energiegebruik van dit toestel is bijv. te vinden op wiki-answers en komt uit op 0,029 liter/km per persoon.
* Een benzineauto gebruikt ca 1 liter op 15 km. Met alleen de bestuurder is dat 1/15 = 0,066 liter/km, en met 2 personen is dat 1/15/2 = 0,033 liter/km.
Conclusie: Als je alleen gaat kun je beter met het vliegtuig gaan, met z’n tweeën maakt het niet veel uit, en met drie of meer personen is de auto de betere keuze vanuit energiegebruik.
Helemaal juist is de vergelijking niet, want een vliegtuig gebruikt tijdens het opstijgen meer kerosine. Daarentegen kan een auto niet de kortste weg nemen, en rijdt dan ook meer km’s. Voor het gemak kun je dat gelijk wegen.

Blijft de vraag hoe Ryanair voor zo’n laag bedrag kan vliegen (bijv. € 130 voor 2 personen retour naar Valencia of Marseille) en toch winst maken. Het antwoord is dat Ryanair super efficiënt te werk gaat en het ticket niet de enige inkomstenbron is.
Super efficiënt, omdat Ryanair 250 dezelfde vliegtuigen heeft, op goedkope regionale vliegvelden vliegt, een half uur na het landen al weer in de lucht is, een trap gebruikt i.p.v. de slurf.
Extra inkomsten omdat je voor je koffers moet bijbetalen, net als voor eten en drinken aan boord. En geld vangt bij autoverhuur (Hertz), hotelreservering (Expedia) en reisverzekering (AXA). Maar de belangrijkste inkomstenbron naast de tickets zijn de regionale overheden. Die betalen Ryanair graag om passagiers naar hun regio te brengen. Want toeristen brengen de regio goed geld op.


mei

Probeer minder eten en drinken weg te gooien.
In Nederland verspillen we voor € 150 per persoon per jaar. Dat is 40 kg eten (zonder klokhuis, botjes, schillen, enz.) en bijna 40 liter drinken. Met elkaar kost dat 2,5 miljard euro per jaar. Daarbij komt nog ongeveer eenzelfde bedrag dat supermarkten, producenten en restaurants weggooien aan nog prima eetbaar voedsel.

Voedsel verspilling van een gezin in 1 jaar
Dit verspilt een gemiddeld gezin in een jaar

Bijna iedereen onderschat hoeveel hij/zij weggooit. Net zoals we bijna allemaal vinden dat we beter rijden dan het gemiddelde (wat statistisch natuurlijk niet kan), vinden we ook dat we minder weggooien dan dit gemiddelde.

Wat kunnen we doen om minder weg te gooien? Wat tips:
* Allereerst natuurlijk minder kopen. Denk aan de grote voordeel-verpakking waarvan we de helft weggooien omdat het te veel is. Voor hetzelfde geld kopen we de kleinere verpakking en gooien niets weg. En al die “2e gratis” en “3 voor de prijs van 2” aanbiedingen. Na de TGT (te gebruiken tot) datum verdwijnt het voordeel te vaak in de afvalbak.
* Gebruik wat je nog hebt. Kijk regelmatig in de voorraadkast, de diepvriezer of de koelkast en gebruik wat er nog ligt, i.p.v. naar de winkel te gaan en nieuw te kopen. Zoek een recept bij wat je hebt.
* Droge producten, zijn ook na de THT (tenminste houdbaar tot) datum nog prima te gebruiken. Hetzelfde geldt voor eten uit blik of een potje. Die datum is een garantiedatum. Net als bij uw koelkast of wasmachine, gaat het na afloop van de garantie nog een hele tijd mee.
* We koken vaak te grote porties en gooien dan het restje weg. Iets minder kan ook wel, en een keer opstaan met een licht honger gevoel is ook niet zo erg. Misschien is dit zelfs nog wel zo gezond.
* Zorg ervoor dat in de zomer de gekoelde producten niet te warm worden. Gebruik bij aankoop een koeltas voor je melk, vleeswaren en gesneden groenten, en ga daarna snel naar huis. Gesneden groenten bedreven sneller dan ongesneden, dus snij eens vaker zelf. Zet na het gebruik melk en vleeswaren meteen terug in de koelkast, dat scheelt enorm in het bederf. Melk en ook andere gekoelde producten (cola, sap) hoeven dan ook niet weer gekoeld te worden wat ook nog eens stroom spaart.

april

Bij duurzaamheid hoort ook het opruimen van schadelijke stoffen uit het verleden. Zoals asbest op de daken van schuren en schuurtjes.
Asbest is verboden sinds 1993 en asbestdaken zijn langzamerhand zo oud dat ze beginnen te vergaan. Er komt asbeststof vanaf, dat met de regen er vanaf spoelt, op de grond valt, en blijft liggen. Vaak op een looppad, waar mensen dagelijks doorheen sloffen zodat het stof opdwarrelt en wordt ingeademd. Als er een dakgoot is valt het schadelijke asbeststof niet op de grond, maar komt in het riool terecht. En zo in het slib van de rioolwaterzuivering, dat vervolgens in heel Nederland wordt verspreid.
Daarom deze tip: Als je weet van een bestaand asbestdak, zorg er dan voor dat wordt gesloopt zodat de kankerverwekkende vezels niet in het milieu komen. Er gaan in Nederland ruim 900 mensen per jaar dood aan asbestkanker, meer dan aan verkeersongelukken.
Asbestdaken worden in 2024 verboden, zie: publicatie rijksoverheid

maart

Probeer minder rundvlees te eten
Er is bijna geen voedsel wat het milieu meer belast dan rundvlees. De consumentenbond heeft de milieubelasting van eiwitbronnen onderzocht, naar broeikas effect, energiegebruik, en gebruik landbouwgrond (denk aan de kap van oerwoud voor sojateelt). Rundvlees is 600% belastender dan varkensvlees, of 900% belastender dan kippevlees. Tenminste als we over het over gewoon rundvlees hebben, Braziliaans rundvlees is bijna 4000% meer belastend.
Hieronder staan publicaties van de Consumentenbond uit 2009 en 2011. Vergelijk hierin rundvlees eens met vleesvervangers, kip, kweekvis, en eventueel varkensvlees.

februari

Probeer zoveel mogelijk groenten van het seizoen te eten.
In plaats van uit verre landen geïmporteerde groenten. Zelfs in februari is dat mogelijk, denk aan: bietjes, boerenkool, knolselderij, prei, rode kool, savooiekool, selderij, spruitjes, uien, winterwortel, witlof, witte kool, zuurkool. En aan gedroogde groenten, erwten(soep), bruine bonen, witte bonen, etc. Koop vooral geen groenten afkomstig uit Afrika en Azië. Het argument dat het evenveel energie kost om deze groente te vervoeren als ze te telen in een kas, is misschien wel waar. Maar, het watergebruik in het buitenland is in deze redenatie niet meegenomen. Er wordt zoveel water onttrokken voor de teelt ervan, dat tot in de verre omgeving de kleine boertjes hun gewassen zien verdorren, omdat het grondwaterpeil is verlaagd. En als je perse verse speciebonen e.d. wilt eten, koop dan die uit Marokko of Senegal. Die komen per vrachtauto resp. boot, terwijl de andere per vliegtuig komen.

januari

Oppassen bij goedkope aanschaf voor energievreters
Bij het kopen van een product let iedereen vooral op de aanschaf-prijs. Maar de verbruikskosten zijn vaak net zo groot, of groter. Daarom moet je niet alleen naar de prijs kijken, maar naar het totaalplaatje. Want zo kan een duurder produkt (waarin extra is geïnvesteerd in beperken van het verbruik) op termijn goedkoper uitpakken. Een site waar je de totale kosten (aanschaf + verbruik) kunt vergelijken is greenem.nl. Als voorbeeld twee wasdrogers:
De A+++ Bosch WTW 87791 kost in totaal € 1323 (aanschaf 800 + verbruik 523), tegenover de Whirlpool AWZ 7460, € 1852 (aanschaf 268 + verbruik 1584), resp. Indesit IDGA 735, € 2149 (aanschaf 299 + verbruik 1850).
Zo pakt een goedkope wasdroger op termijn veel duurder uit dan een duurdere. Greenem toont Witgoed (wasmachines, drogers, koelkasten, vriezers), kleingoed (magnetron, oven), electronica (laptops, TV’s), transport (electrische fietsen en scooters), etc.

december

Kies echte groene stroom, geen kernenergie
Als je denkt dat je “groene stroom” afneemt, kan het zomaar zijn dat je stroom uit een kolencentrale of van kernenergie afkomstig is. Ruim de helft (55%) van de Nederlanders heeft groene stroom, terwijl er nog geen 10% groene stroom in Nederland is opgewekt. Dat komt doordat de meeste groene stroom uit certificaten bestaat. Landen als Noorwegen, die zoveel waterkrachtcentrales hebben dat alles groene stroom is, en er geen keuze voor bestaat, verkopen groen stroom certificaten voor minder dan 0,01 cent per kWh. Echte groene stroom is afkomstig uit Nederland, van windmolens, waterkracht van de Maas, biobrandstof of zonnepanelen.
Er is een site waar je kunt kijken of je groene stroom echt is: groene stroom check.
Er is ook een lijst met echte groene stroom producten: hier.
Als je toe bent aan een nieuwe energieleverancier, let er dan op dat de elektriciteit niet afkomstig is van kernenergie. Een kerncentrale moet altijd op vol vermogen draaien, terwijl zonne- en windenergie een flexibele energiebron ernaast nodig hebben. Daarom gaan kernenergie en duurzame energie uit wind en zon niet samen.
Kernenergie veroorzaakt veel meer CO2 uitstoot dan de leveranciers doen voorkomen. Uranium is nog zeldzamer dan goud, en de winning ervan kost heel veel energie (één-derde van de energie opbrengst). Daarnaast bestaat er het afvalprobleem (minstens 10.000 jaar sterke straling) en de kans op een ramp (bij zuidwester wind wordt niet alleen Zuid-Holland, maar ook Heino onbewoonbaar).

november

Lever je oude mobieltje in
Een mobieltje bevat nog heel veel nuttige materialen, zoals goud, koper, platina, aluminium en zeldzame aardmetalen. Als een mobieltje kapot of verouderd is wordt die vaak ergens in een laatje “vergeten” of weggegooid in de afvalbak. Terwijl ingezamelde mobieltjes hergebruikt worden, of verschroot om de metalen eruit te winnen. Er zit veel goud in, 1 ton aan mobieltjes brengt 500 gram goud op, ter waarde van 250.000 euro. Het kost haast geen energie om het eruit te krijgen omdat het plastic van de mobieltjes bij het verbranden voldoende warmte geeft. Vergelijk dit met goud, waar 1 ton erts ca 5 gram goud oplevert en veel energie nodig is om het eruit te halen.
In Nederland zijn ruim 18 miljoen mobieltjes in gebruik van gemiddeld 100 gram ofwel 1800 ton aan mobieltjes. Gemiddeld doet men 3 jaar met een mobieltje dus 600 ton komt er jaarlijks vrij, met alleen aan goud al een waarde van 150 miljoen euro. Recyclen, wat ook wel met de term “urban mining” wordt aangeduid, zou veel geld op kunnen brengen.
Inleveren van je mobieltje kan bijv. bij het postkantoor (die heeft enveloppen waarmee je gratis kunt versturen) of neem zelf een stevige envelop en stuur je mobieltje naar GSM Retourplan, Antwoordnummer 45577, 1040 WD Amsterdam. De opbrengst komt tegoed aan WarChild en World Food Pragramme (maaltijden voor kinderen). Vergeet niet je sim-kaart er eerst uit te halen.

oktober

Eet 1 dag per week geen vlees
Als iedereen in Nederland één dag in de week geen vlees eet, bespaart dat twee keer zoveel als alle gloeilampen vervangen door spaarlampen.
Veeteelt draagt voor 18% bij aan de broeikasgassen in de wereld. Dat is meer dan alle transport in de wereld uitstoot.
Voor ons vleesgebruik worden in ontwikkelingslanden grote stukken grond opgekocht door investeerders om daar veevoer te verbouwen. Dat is landbouwgrond van lokale boeren (die voor hun inkomsten en voedsel daarvan afhankelijk waren) of oerwoud.
Goed nieuws is dat in 2011 voor het eerst de vleescomsumptie in Nederland is afgenomen (maar het is nog steeds 45 kg p.p.). Mensen eten minder vlees vanwege hun gezondheid, dierwelzijn of het milieu. Laten we doorgaan op deze weg. En probeer ook minder melk en kaas (voor 1 kg is 9 liter melk nodig) te gebruiken. Melkkoeien zijn ook runderen en die produceren de meeste broeikasgassen.


september

Ga niet Googelen als het niet nodig is
Uit een onderzoek van de Harvard Universiteit blijkt dat een zoekopdracht bij Google best veel elektrische energie gebruikt.
En daarmee CO2 uitstoot met zich meebrengt. Een gemiddelde zoekopdracht levert een uitstoot van ongeveer zeven gram CO2 op. Google noemt zelf 0,2 gram per zoekopdracht. Ter vergelijking, het laten koken van een kopje water zorgt voor een uitstoot van ongeveer vijftien gram CO2.
Dat lijkt op zich weinig, maar Google verwerkt dagelijks zo’n 600 miljoen zoekopdrachten, wat omgerekend een uitstoot van meer dan 4 miljoen kilogram CO2 per dag betekent. Een recent onderzoek van bureau Gartner onderschrijft dat de zoekmachines van Google, Bing en Yahoo een behoorlijk vervuilende sector is, de sector produceert ongeveer net zoveel CO2-uitstoot als het vliegverkeer, ofwel zo’n 2 procent van het wereld energiegebruik.
Google beweert een van de voorlopers te zijn op het gebied van “green computing” en is naar eigen zeggen efficiënter dan alle andere zoekmachines. Maar de manier waarop Google zoekopdrachten verwerkt zorgt wel voor een grotere CO2-uitstoot. Google stuurt een zoekopdracht namelijk naar meerdere servers die verspreid zijn over de wereld, de server die het antwoord het snelst kan berekenen verstuurt uiteindelijk het zoekresultaat. Google is erg efficiënt, maar hun belangrijkste doel is de zoekopdrachten snel maken en daarom hebben ze veel overcapaciteit die weer zorgt voor meer energiegebruik.
Door efficiënt koelen en isoleren gebruikt Google maar de helft van stroom van een gemiddeld datacenter. Daarnaast gebruikt het bedrijf voor 35 procent aan groene stroom, die het al dan niet zelf opwekt. Het is positief dat Google laat zien dat het best mogelijk is om over te gaan op schone energiebronnen.” Daarmee geven ze het goede voorbeeld in de IT-sector. Maar zolang ze nog niet volledig groen zijn, kun je beter niet op internet zoeken als het niet nodig is.